Vegan pannenkoeken bakken met een soepel basisbeslag en lekkere variaties

Een vegan pannenkoek vraagt geen ingewikkelde eivervanger. Bloem, plantaardige drink en een beetje olie vormen al een bruikbare basis; de verhouding bepaalt vooral of je beslag dun genoeg is voor Nederlandse pannenkoeken of juist dikker blijft voor kleine, luchtige pancakes. Hieronder staat een recept zonder ei of dierlijke melk, met opties voor verschillende meelsoorten en toppings. Ook lees je waar je op let als de eerste pannenkoek scheurt, plakt of te dik uitvalt.

Welke ingrediënten bepalen de structuur?

Voor dunne Nederlandse pannenkoeken heb je vooral bloem en plantaardige drink nodig. Een beslag met relatief veel vloeistof loopt verder uit in de pan; met minder drink krijg je een dikkere koek. Een recept van ProVeg Nederland gebruikt voor vier porties 300 gram bloem en 700 milliliter plantaardige melk, en laat zien dat ei niet noodzakelijk is voor gewone pannenkoeken. In hun uitleg worden soja-, rijst- en haverdrink genoemd als mogelijke vervangers van koemelk: ProVeg Nederland over vegan pannenkoeken.

Voor dit basisrecept kies je ongezoete soja- of haverdrink. Sojadrink geeft een vrij neutrale, romige basis; hav drink heeft vaak een zachtere, licht graanachtige smaak. Controleer bij kant-en-klare pannenkoekenmix ook de ingrediëntenlijst: een mix kan melkbestanddelen bevatten, zelfs als je thuis alleen plantaardige drink toevoegt. Wil je verder bouwen aan vaste vegan kookgewoonten, dan vind je meer basisideeën in de gids voor vegan koken.

Basisrecept voor dunne vegan pannenkoeken

Met deze hoeveelheid maak je ongeveer 8 middelgrote pannenkoeken, afhankelijk van de diameter van de pan en hoeveel beslag je per keer gebruikt.

Ingrediënten

• 250 gram tarwebloem
• 600 milliliter ongezoete plantaardige drink
• 1 eetlepel neutrale olie, plus een beetje voor de pan
• 1 theelepel bakpoeder, optioneel
• 1 snuf zout
• Eventueel 1 eetlepel suiker voor een zoet beslag

Bereiding

1. Doe de bloem en het zout in een ruime kom. Gebruik je bakpoeder, meng dat dan eerst door de bloem zodat het gelijkmatig verdeeld is.
2. Schenk ongeveer een derde van de plantaardige drink erbij. Klop tot een dik, glad papje. Voeg daarna beetje bij beetje de rest toe; zo kun je klontjes makkelijker wegkloppen.
3. Roer de eetlepel olie door het beslag. Laat het 10 minuten staan als je tijd hebt. Het beslag kan iets indikken; roer er dan een klein scheutje drink doorheen.
4. Verhit een koekenpan op middelhoog vuur en wrijf de bodem in met een dun laagje olie. Giet een kleine soeplepel beslag in de pan en draai de pan rond zodat het beslag zich verspreidt.
5. Bak tot de bovenkant minder nat oogt en de rand loskomt. Keer de pannenkoek met een spatel en bak de andere kant goudbruin. Herhaal met de rest van het beslag en voeg zo nodig tussendoor een beetje olie toe.

Bakpoeder is niet nodig voor dunne pannenkoeken, maar kan het resultaat iets luchtiger maken. Voor kleine, dikke pancakes is het juist handig. De Vegan Society gebruikt in een recept voor vier personen 150 gram bloem, 250 milliliter amandeldrink of rijstdrink, 1 theelepel bakpoeder en een snuf zout. De pancakes worden op laag vuur in kleine porties gebakken; het recept levert 12 tot 16 stuks op. Dat is een ander formaat en een andere verhouding dan dunne Nederlandse pannenkoeken: het pancake-recept van The Vegan Society.

Hoe kies je tussen dunne pannenkoeken en pancakes?

Voor een grote, dunne pannenkoek moet het beslag makkelijk van de lepel lopen. Is het zo dik dat het als een hoopje in de pan blijft liggen, voeg dan telkens een eetlepel plantaardige drink toe en roer opnieuw. Voor kleine pancakes laat je het beslag dikker en schep je minder in de pan. Bak ze rustig, zodat de binnenkant gaar wordt voordat de buitenkant te donker is.

Wil je een luchtiger resultaat, roer dan na het mengen niet langer dan nodig. Te veel kloppen is niet nodig voor dit eenvoudige beslag. Een theelepel bakpoeder geeft wat extra rijzing, maar verwacht geen identieke structuur als bij beslag met opgeklopt ei. Voor een zoetere, zachtere variant kun je een rijpe banaan prakken en door het beslag mengen. Houd er rekening mee dat banaan de smaak beïnvloedt en het beslag dikker maakt; verdun het indien nodig met een scheutje drink.

Een andere route is het toevoegen van plantaardige yoghurt of kwark. PLUS gebruikt bijvoorbeeld 175 gram plantaardige vanillekwark naast 300 gram bloem en 150 milliliter sojadrink, en laat het beslag 10 minuten rusten. Hun kleine pancakes worden met 2 tot 3 eetlepels beslag per stuk gebakken, ongeveer 1 minuut per kant. Dat is een productgebonden recept en geen vaste verhouding voor elk soort yoghurt, maar het laat zien hoe je beslag met een dik plantaardig zuivelalternatief kunt maken: het recept van PLUS met plantaardige vanillekwark.

Welke meelsoorten en vullingen kun je gebruiken?

Tarwebloem geeft een soepel beslag en is een eenvoudige keuze als je dunne pannenkoeken wilt bakken. Je kunt een deel vervangen door volkorenmeel voor een steviger, meer graanachtige smaak. Begin bijvoorbeeld met een mengsel van half bloem en half volkorenmeel; als het beslag daardoor dikker wordt, voeg je wat extra plantaardige drink toe. Boekweitmeel geeft een uitgesproken smaak. Gebruik je het volledig, dan kan de pannenkoek brozer uitvallen, dus probeer eerst een deel te vervangen in plaats van alles tegelijk.

Voor een zoete variant kun je kaneel door het beslag doen, of appelplakjes kort in de pan bakken voordat je het beslag erover giet. Banaan, bessen, appelmoes en pure chocolade zijn andere opties. Controleer bij chocolade, stroop of kant-en-klare toppings de verpakking als je dierlijke ingrediënten wilt vermijden. Niet elk product dat plantaardig lijkt, is automatisch vrij van melkbestanddelen.

Hartig beslag maak je door de suiker weg te laten. Bak bijvoorbeeld champignons, spinazie of dunne plakjes ui apart en schep ze op de pannenkoek zodra die bijna gaar is. Je kunt ook wat kruiden door het beslag mengen. Houd vullingen niet te nat: overtollig vocht kan de pannenkoek zachter maken en lastiger om te vouwen. Serveer de pannenkoeken meteen, of houd ze tijdens het bakken op een bord onder een deksel warm.

Wat doe je als het beslag of bakken niet goed gaat?

Scheurt de pannenkoek bij het keren, dan kan het beslag te dun zijn of kan de onderkant nog niet stevig genoeg zijn. Roer een eetlepel bloem door het beslag, wacht even en bak de volgende pannenkoek iets langer voordat je hem omdraait. Blijft hij aan de pan kleven, controleer dan of de pan goed warm is en of de bodem een dun laagje olie heeft. Een pan met een beschadigde antiaanbaklaag kan ook lastiger bakken.

Wordt de pannenkoek te dik, verdun het beslag dan stapsgewijs met plantaardige drink. Loopt het juist meteen uit tot een heel dun laagje, voeg dan wat bloem toe. Verander steeds maar één ding tegelijk; zo merk je welk effect de aanpassing heeft. De eerste pannenkoek is een praktische test: kijk naar de dikte, de kleur en hoe makkelijk hij loskomt voordat je de rest bakt.

Bewaar restjes afgedekt in de koelkast en eet ze op korte termijn. Voor een ontbijt dat je vooraf klaarmaakt, kun je ook chia pudding met passende verhoudingen maken; die vraagt geen pan en geeft je een ander plantaardig ontbijt naast pannenkoeken.